Tampilkan postingan dengan label Cerkak. Tampilkan semua postingan

LELAKON URIPE PRI (SOLOPOS, 9 JANUARI 2014)

Pri lagi wae mulih anggone kerja, awake kesel banget. Kerja minangka kuli angkut pancen nggawe awak remuk, nanging pengasilane ora mingsra. Tekan omah pengene disuguhi eseme bojone, sukur-sukur dicepaki wedang lan dipijeti. Ora ketang mung iku nanging wis bisa marai awak marem. Nanging bab kaya ngono sasat ora nate dialami dening Pri, aja kok dipijeti, disuguhi ulat padhang bojone wae ora tau. Anane mung nesu-nesu wae.
“Ora ana dhuwit nggo tuku kopi, nggo nempur beras wae megap-megap. Rega kabeh mundhak, anak sansaya gedhe, mbutuhke wragad. Nduwe bojo ora bisa dijagakke pengasilane,” Lastri ngomel-ngomel karepe dhewe.
“Wong mbok aja nesu-nesu wae ta, apa aku iki ora tau nggolekke pangan, tak rewangi dadi buruh angkut, kesel-kesel tekan omah isih wae mbok semprot, lek mu kebangeten kuwi lho Las,” Pri kebrongot, dhasare hawane ya kesel dadi kudu nesu.
“Buruh angkut ki asile sepira? Yen aku ora ngewangi dadi buruh umbah-umbah paling ya kendhil wis nggoling. Mbok kana lunga golek dhuwit sing luwih gedhe. Wong lanang kok ora trangkas blas,” omongane Lastri sansaya sengak.
“Mbok kira gampang apa urip ning paran? Durung mesti isa entuk dhuwit gedhe, apa isih kurang lek ku nyambut gawe sasuwene iki? Lak ya ora nganti ora mangan ta? Kowe ki dadi wong ora tau bersukur,” Pri emoh kalah.
“Ya wis, nek ngono aku sing lunga wae yen sampeyan ora gelem,” panantange Lastri.
“Sakarepmu,” bengoke Pri karo metu saka omah. Luwih penak cangkruk nang wedangan tinimbang diamuk bojo wae.
***
Satekane ing wedangan, Pri dadi bahan olok-olok wong-wong sing padha cangkruk ing kono.
“Ngapa Pri? Diamuk mbok wedok maneh?” aloke Saptono karo mangan sate keyong.
“Mesakke men uripmu Pri, wong lanang kok korban KDRT,” imbuhe Darmo, bakul wedangan. Dheweke wis jeleh krungu tang-teng-tang-teng krompyang, Lastri mbalang apa wae kang dicekel.
“Kandhani kok lik, aku ki pancen korban KDRT, ning ora ana sing percaya, mergane korban KDRT biasane wong wedok,” Pri nguntabake uneg-unege marang kanca-kancane.
Ing wedangan, Pri bisa nglalekake lelakone raketang sedhela. Jan-jane ya luwih seneng ngudharasa karo bojone dhewe sambi ngombe wedang ing omah, ning kuwi tangeh nganggo lamun. Piye maneh, kahanan ora sarujuk karo kekarepan. Pri ngerti, ora apik ngumbar wewadi bale somahe , nanging dheweke bingung arep cerita karo sapa. Tinimbang sumpeg, luwung ngomong ngalor ngidul sambi gegojegan. Tur ya wis akeh sing weruh yen anggone omah-omah wis ora sehat maneh. Saben padu, Lastri mbengoke sora banget, kathik karo nguncalke barang-barang sakarepe dhewe, kepriya tanggane ora krungu. Pri mung bisa nyoba sabar, amarga mbiyen le omah-omah karo Lastri ya pilihane dhewe, ora merga dipaksa dening wong tua. Lastri, kembang desa kang lugu lan alus bebudhene saiki kok malik grembyang. Pancen cupete kahanan ekonomi bisa ndadekake wong kalap. Ah, apa aku ki salah pilih, batine Pri.
***
“Kang, aku titip Abed, aku lunga menyang Hong Kong sasi ngarep,”
Pri njomblak, kaya krungu bledheg ing wayah terang. Ora ngiro sing wadon bakal nekad kaya ngono. Wing-wingi dheweke amung nggertak. Kok ya nggawe keputusan sakarepe dhewe, ora njaluk pertimbangan dheweke minangka kepala rumah tangga.
“Apa? Kowe ngomong apa, Las?”
“Aku arep lunga dadi TKW. Mbak Ri, anake budhe nawani aku kerja nang kana. Kabeh wis diurusi dhekne, aku mung kari mangkat,” jlentrehe Lastri, entheng banget.
“Kowe nindakke kuwi karo sesidheman ngono? Ora njaluk pertimbanganku sik? Aku ki apa ra mbok anggep maneh? Aku iki bojomu, kepala rumah tangga,” Pri kecandhak atine, rumangsa ora dianggep maneh.
“Yen aku ngomong karo sampeyan, mesti ora bakal mbok setujoni, Kang. Aku ora betah urip nyenen-kemis kaya ngene terus. Yen pancen kepala rumah tangga ora isa dijagakke, ngapa aku kudu njagakke? Luwung aku lunga golek upa dhewe. Ra sah sumelang, aku ora bakal lali kirim dhuwit kanggo sampeyan lan Abed,”
“Yen pancen awakmu puguh pengen kerja, apa ya ra nang Indonesia wae, ora usah adoh-adoh ngono Las, mesakke anakmu,”
“Luwih mesakke maneh yen anakmu kuwi ora mangan, Kang. Wis aku aja mbok penging maneh, tekadku wis manteb pengen golek dhuwit gedhe,”
Pri ora bisa kumecap maneh, arep mbantah, dheweke ora bisa. Rumangsa salah. Nanging ya apa kudu terus njupuk keputusan sak geleme dhewe? Lastri.. Lastri.. pancen nggawe jibleg ing pikir.
***
“Bapak, ibu teng pundi?” takone Abed marang Pri, nalika weruh kancane diboncengke ibuke.
Krungu pitakone anak lanange sing umur limang taun iku, Pri kranta-ranta. Atine kaya diiris-iris. Melas.
“Ibu nggolek dhuwit Le,” wangsulane Pri, lirih.
“Kok mboten wangsul-wangsul? Abed kangen ibu,” ngomong kaya ngono karo rada mbrabak, pengen nangis.
Pri ngekep anake, direh-reh supaya meneng. Sak angel-angele ngereh-reh anake, isih luwih angel ngereh-reh atine dhewe. Pri nangis, senajan ora metu luhe, nangis ing njero batin, ora mental nyawang kahanane anake.
Wis rong taun iki Pri ditinggal bojone ing paran. Mbiyen janjine mung setahun tok nang kana. Nanging mbuh kenapa dumadakan dheweke ngabari yen kontrake diperpanjang. Mbiyen bojone iku isih asring aweh kabar, nakonke Abed, anake. Rutin kirim dhuwit, pokoe yen masalah finansial ora tau kurang. Senajan kiriman dhuwit bojone bisa kanggo ndandani omah lan ongkos mlebu TK ne Abed, nanging tetep ana sing kurang. Bocah seumuran Abed kudune isih entuk kawigaten saka simboke. Nanging kuwi ora dinduweni Abed, amarga kawit cilik wis ditinggal simboke. Saiki, Lastri wis ora tau aweh kabar maneh, ora tau kirim dhuwit, lost contact, kaya ilang diuntal bumi. Ditakonke marang keluwargane ya padha ora mudheng.
Kanggone Pri, wis ora penting maneh Lastri isih kelingan dheweke apa ora, isih gelem karo dheweke apa ora. Ora penting. Sing dadi pikirane Pri amung anak lanange siji kuwi. Jan-jane dheweke ora betah saben ndina ditekoni anake ing endi simboke. Bocah sing isih polos kasebut mung pengen pethuk simboke, ora ngerti kahanan urip sing sabenere.
“Dhuh Gusti, paringana pituduh ing endi dumununge Lastri, mesakke lare kula Gusti,” tangise Pri sabubare sholat.
***
Amarga nyambutgawene tumemen, Pri oleh kapercayan dening Kaji Rusman, bose Pri, ngopeni kios buahe. Dadi awake saiki wis ora nguli maneh. Tur ya wis bisa kredhit motor. Panguripane wis lumayan. Ora nyenen-kemis maneh kaya sing mbiyen diomongke Lastri. Jan-jane Pri wis bisa nyenengke Lastri, upama Lastri gelem mulih.
Lagi wae sibuk ngladeni pembeli, dumadakan Pri dikagetke karo sawijining wong sing mbengok karo mlayu gopoh-gopoh.
“Kang.. Kang Pri.. bojomu bali,” ngono bengoke Jumadi, anake paklik-e sing manggone tunggal gedheg karo omahe.
“Ana apa Jum? Kene kene ambegan sik, kowe omong apa mau?”
“Bojomu bali kang..,”
“Bojoku? Lastri? Tenanan kowe? Bed.. Abed.. ibumu bali, Le,” Pri ora bisa ndhelikke rasa senenge. Abed kang mbeneri melu bapake dodolan amarga libur sekolah melu seneng krungu kabar kaya ngono.
“Iya kang.. Yu Lastri bali…”
“Alhamdulillah Gusti, ayo Jum bali, Sir Basir.. tungganana kiose sik ya, aku tak bali,” Pri ora sranta selak kepengen mulih. Kiose dititipke kanca sebelahe.
“Eh sik kang…” Jumadi bingung anggone pengen cerita.
“Ana apa maneh? Ayo mulih tak boncengke,” perintahe Pri samba nyetater motor.
Tenan, tekan omah wis ana mobil diparkir ing ngarep omahe Pri. Pri ora maelu, dheweke langsung mlebu omah nggoleki Lastri.
“Lastri…,” bengoke Pri kanthi swara kang banter. Ing omahe wis ana wong wedok sing dandanane lumayan high class lan kanthi praupan beda, nanging isih bisa disetiteni yen iku pancen Lastri. Abed kang weruh ibuke, senajan pangling, langsung mlayu ngekep simboke karo nangis, kangene bocah iku pancen wis tekan mbun-mbunan.
Yen Abed langsung mlayu ngekep simboke, ora ngono kanggone Pri. Ing ndalan mau pancen Pri pengen nindakake kaya sing dilakoni Abed, nanging kuwi wurung, amarga Lastri ora mulih dhewekan. Ing sandhinge ana priya mawa mripat kalup lan kulit kuning. Yen gelem nyetiteke maneh, badhane Lastri uga beda. Ana nyawa kang urip ing wetenge Lastri. Pri wis bisa nggraita.
“Ibu.. ampun tindak malih, Abed kangen ibu..” kekepane Abed dikencengi maneh. Kudune minangka simbok, Lastri mbales ngekep. Nanging ora kaya ngono kedadeane. Lastri ngeculke Abed. Abed bingung.
“Ibu.. ibu.. lak mboten tindak malih to?” takone Abed marang Lastri, polos.
Lastri ora wangsulan. Malah dheweke ngomong karo Pri.
“Kang Pri, aku ora usah ngomong, mesthine sampeyan wis bisa ngira. Tekaku mrene iki mau pengen njaluk pegat. Aku butuh surat resmi pegatan. Amarga aku arep urip nang Hong Kong melu Koh Ahong. Dheweke sing bisa nggawe aku seneng sasuwene iki. Tak jaluk lilamu, aja ngarepke aku maneh,”
Emosine Pri ora bisa kebendhung maneh. Yen mung ditinggal lunga suwe awake isih trima, nanging yen diidak-idak harga dirine kaya ngene, dheweke ora trima. Dheweke mbengok seru banget.
“Pikiranmu mbok deleh ngendi Las? Olehmu kegiwang mripat kalup kok bangeten men. Aku wis biasa mbok idak-idak kawit mbiyen. Aku trima terus Las, aku trimaaaa. Pancen aku ki ora bisa nyenengke kowe, aku iki wong kere, Las. Kere.. sing ora ana ajine tinimbang klaras. Ora papa yen aku mbok tinggal minggat, ning apa kowe wis ora nduwe ati ninggal anakmu sing saben ndina nakonke nang endi simboke? Tega kowe Las? Mbok modhel apa kowe ki?”
Lastri ora wangsulan. Koh Ahong ing sandhinge amung bisa plonga-plongo, ora mudheng padha ngomong apa kok nganti nesu-nesu.
“Lastri, dina iki, kowe tak pegat! Saiki kowe wis ora bojoku, minggata kana nang Hong Kong, seneng-senenga. Aku isih nduwe Gusti sing paring piwales marang kowe,”
Lastri metu saka omah karo nggeret tangane demenane. Abed sing mau arep nututi simboke karo nangis. Dipenging bapake, bocah iku diruket kenceng.
“Ibu… ampun tindak malih.. Abed kangeenn,” bengoke Abed, ngiris ati.
Pri amung bisa meneng. Nyoba tatag ngadhepi kahanan kaya ngene. Pancen iki lelakon urip sing kudu diadhepi. Garising pepesthen sing ora bisa diselaki.

***
Cerkak
Share:

ROMANTISME SATE KERE (Jaya Baya Edisi 18. Desember 2013)

ROMANTISME SATE KERE
Malem senin mujudake malem sing underpresser kanggo aku, tugas proposal skripsi sing kudu dikumpulke sesuk jan nggawe aku puyeng. Kesuwen ngadhep layar laptop nggawe minus mataku tansaya ndadra. Wetengku njaluk diisi. Kanggo kahanan kaya ngene, aku wis ngerti solusine.
Tak bukak jendhela kamarku.
“Kriwilll..eh..Cokroo….Sate kere sak porsi, tempe dhele loro, gembuse telu, nganggo lonthong loro, aja lali brambange sing akeh, ning lomboke aja akeh-akeh ya. Tak tunggu, ge-pe-el,” bengokku saka balkon jendhela.
Kaya biasane, dheweke ora bakal noleh yen ora diceluk nganggo jeneng sing jangkep, jeneng versi dheweke, mesthine.
            “KANJENG PANGERAN HARYA COKRO DININGRAT, aku pesen sate kere komplit, ya!” tak ambali anggonku mbengok. Yen iki mesthi bakalan noleh.
            “Nggih Ndara Putri, sendika dhawuh,” keprungu suarane saka njaba.
Awas ya yen suwe. Wetengku wis ora keroncongan maneh, nanging nge-jazz, nge-rock, nge-dhangdhut, mbuh apa maneh ora urus. Kriwil, I’m waiting for you sate.
Tok..tok..tok.
“Ndara putri, sakmenika satenipun,” keprungu swara saka njaba.
Akhire.. teka pesenanku. Jendhela kamar tak bukak, langsung wae tak jaluk pesenanku, menehi dhuwit Rp. 3.500, terus siap-siap nutup lawang maneh.
“E..e..e.. lha piye ta, malah ditutup maneh, mbok ngobrol-ngobrol sik ngono lho,” ujare sambi nyekel lawang jendhela sing arep tak tutup.
“Wil, aku ngelih, wis ra ana tenaga maneh nggo ngobrol, lageyan kowe ya kudu…”
“Cokro… neng endi ae kowe? Iki lho pelanggane ngenteni diladeni! E..lha bocah gemblung!” swara ibu-ibu neng sebrang kana nyelani anggonku ngomong.
“Lho ta, isih wani ngobrol? Pengen dipangan simbokmu?,” ujarku marang Kriwil sing saiki praupane aclum.
Ora nganggo suwe, dheweke langsung mlayu saka panggonku lan wis dipapak praupan simboke sing duka yayah sinipi. Aku mung bisa ndeleng karo prihatin, amarga ana sing luwih wigati wektu iki, yaiku nambani rasa ngelihku.
Sate kere is the most delicious food in the world! Sate kere pancen panganan paling enak sak donya.
***
Esuk iki swasanane kepenak banget. Aku siap-siap mangkat neng kampus. Lagi wae aku metu saka kost-nggandheng si Reddy-sepedha mini klangenanku- neng njaba wus ana satriya onthel mawa klambi putih wis mapag aku kanthi jumawa.
“Saras, ayo bareng,” ujare marang aku.
Aku manthuk.
Kost karo kampusku ora adoh, nanging ya ora cedhak banget. Dadi cukup kepenak yen mangkat menyang kampus mawa ngonthelan. Aku lan Kriwil asring mangkat bareng yen kebeneran ana kuliah esuk. Aku lan dheweke padha-padha ngunggulake sepedha onthele dhewe-dhewe. Sepedhaku tak parabi si Reddy, amarga wernane sing abang, dene sepedha onthele Kriwil diparabi si Bejo, sepedha unta antik tempoe doeloe, sing isih begja wae marga isih dienggo. Aku dhewe marabi si Cokro mawa jeneng Kriwil, amarga rambute sing kriwil-kriwil.
Sawise markir sepedha, aku lan dheweke tumuju ruang kuliahe dhewe-dhewe. Senajan padha-padha Fakultas Keguruan, aku lan dheweke beda jurusan. Aku njupuk jurusan Pendidikan Bahasa Inggris, dene dheweke Pendidikan Guru Sekolah Dasar, cocok karo kapribadhene sing seneng marang bocah cilik, ora kaya aku.
Lalekke sik bab Kriwil, analisis syntax mbutuhake kawigatenku.
Rong jam sawise mumet amarga syntax, aku langsung wae mara menyang kantine Bu Siti. Pecel bakmi tak pesen kanggo ngganjel weteng. Esuk iki aku ora sempet sarapan, lan asring kaya ngono.
“Saras!”
Aku keseleg. Sapa sih sing ngageti aku nganti ana upa sing nyasar tekan irungku.
“Heh, isa gak dadi guru sing luwih beradab? Akeh wong mati, sepele, gara-gara keseleg,” gremengku.
“Hehe.. sorry bu guru. Eh sesuk gak ana kuliah kan?”
“He’em. Meh ngapa?”
“Ewangi aku dodolan mengko bengi,”
“Haa..??”
***
Neng ngarepku wis akeh sundukan tempe dhele, tempe gembus, jeroan, bumbu sate, brambang, lombok, lonthong, terus ana peso, lan godhong gedhang. Terus aku kudu piye? Bingung stadium akhir.
“Eh Kriwil, iki piye? Ngapa sih kowe ora dodolan sega liwet wae? Aku bingung iki kudu dikapakna?,” protesku marang juragan dadakan kuwi.
“Woalah ndhuk, cah wedok gak tau masak. Tugasmu mung ngetum satene. Aja lali diwenehi bumbu kacang lan brambang lombok. Sing mbakar aku wae. Be professional, pelanggane dhewe bakalan akeh wengi iki.” Ujare wis kaya koki profesional wae.
“Lha ya, mula kuwi. Wong aku iki ora ditraining sik lho. Gek bapak karo simbokmu ndadak ana acara jagong manten barang.” Aku isih ngetuprus senajan ora dirungu dening si Kriwil.
Edyan, tibake wengi iki warung sate-ne si Kriwil pancen rame nganggo banget. Aku sing ora pengalaman ing bab per-sate-an dadi klimpungen dhewe. Gaweanku durung bisa cepet, isih lelet lan bola-bali digrundeli sing tuku. Awas ya, bubar iki aku pengen njambak rambut Kriwile si Cokro. Ngapa aku ujug-ujug didadekake asistene? Hasem.
Jan-jane, aku isa wae nampik panjaluke. Akeh pawadan sing arep tak omongke. Nanging, ngelingi yen dheweke kuwi kanca raketku nalika aku neng kene, aku dadi ora tega ndeleng dheweke dodolan dhewe. Dheweke ngerti sipatku sing ora bisa ngomong ora yen dijaluki pitulungan. Mulane wani wae dheweke ndadekake aku asisten dadakan.
Akhire aku bisa ambegan landhung. Sing tuku wis sepi. Satene ya kari pirang sunduk wae. Aku lungguh ngusapi kringet. Tibake kesel ya golek dhuwit iku. Lagi saiki tak rasakke.
“Kesel ya Ras?” takone Kriwil.
            Aku mung manthuk.
            “Sepurane ya, aku jane gak pengen ngrepoti kowe, nanging ya piye maneh, kanca sing tak percaya mung kowe. Mung kowe sing gelem direpoti. Haha,”
            “Asem kowe. Aku ki ora tau dodolan kaya ngene. Gek mau aku diseneni sing tuku. Hash..,” grundelku marang dheweke.
            “Weh, sate kere-ku iki pancen enak lan murah lho. Pas kanggo kantong mahasiswa. Yen ing Manahan apa Ngarsapura bisa nem ewu luwih lho. Kamangka kuwi amung gembus karo lonthong siji. Kuwi jenenge ora sate kere maneh, nanging sate sing nggawe kere. Haha..” ujare, promosi.
            Jarene, bapak lan simboke wis dodolan sate kere kawit isih timur. Amung bisa dodol sate kere, yaiku sate tempe dhele, gembus, utawa jeroan. Sate kere kuwi mbiyene panganane kawula utawa rakyat cilik sing ora kuat tuku sate daging sing sabenere. Bisnis iki jare “menjanjikan” banget. Apamaneh panganan iki wis dadi ikon kutha Solo sing akeh digoleki.
            Dheweke ya crita bab ngapa dheweke isa dijenengake Cokrodiningrat. Pranyata jenenge kuwi dijupuk saka asmane Pangeran Cakraningrat saka Madura. Ngelingi yen sate kuwi identik karo Madura, ben nggawa hoki, ngendikane bapake. Yen manut panemuku, bab kuwi blas ora nyambung. Nanging kasunyatane pancen sawise Kriwil lair, bisnis sate kere wong tuane saya maju.
            Ah, kuwi lak merga pethele wong tuane anggone nyambut gawe.
            Nanging, sing nganyelke saka si Kriwil kuwi dheweke seneng nambahi jenenge dadi Kanjeng Pangeran Harya Cokrodiningrat, lan dheweke ora gelem ngedoli aku nalika aku tuku satene yen aku durung nyebut jeneng anyare kanthi jangkep. Wani-wanine dheweke nganggo gelar KPH, kamangka anak ratu ya dudu. Adoh saka ningrat. Abdi dalem wae ora.
            Pancen gemblung bocah kuwi.
***
            Kriwil ngajak aku mlaku-mlaku menyang Car Free Day Slamet Riyadi minangka ucapan matur nuwun amarga aku gelem ngewangi dheweke dodolan. Aku gelem wae, sisan refreshing. Jam lima esuk aku lan dheweke wis mangkat nunggang sepedha onthele dhewe-dhewe. Kutha Solo ing wayah esuk pancen nyenengake.
            Ing Car Free Day wis akeh wong kang umyeg karo kawigatene dhewe-dhewe. Ana sing mlaku-mlaku, sepedhahan, dolanan bal, dolanan skateboard utawa sepatu rodha, senam bareng lan werna-werna tontonan. Akeh pedagang sing njajaake dodolane, saka panganan, dolanan cah cilik, pakean, sandhal sepatu lan akeh maneh. Akeh uga sing dodolan kuwi isih nyandhang status mahasiswa, kesempatan golek dhuwit, mungkin.
            Saya awan saya padhet kahanan ing Car Free Day iki, angel kanggo nunggang sepedha. Amarga iku, aku lan Kriwil mutusake markir sepedha ing sacedhake Loji Gandrung lan nerusake laku kanthi mlaku.
            Ora krasa, wis rong jam aku lan Kriwil olehe mlaku-mlaku lan muter-muter, poto-poto gak jelas lan jak-jakan kaya bocah cilik.
            “Kesel ya mubeng-mubeng? Arep neng endi maneh iki?” takone Kriwil.
            “Mangan yuk, ngelih, durung sarapan,” usulku.
            “Meh mangan apa?”
            “Mbuh, aku bingung. Akeh panganan neng kene. Soto, bubur ayam, pecel, sego liwet, gudheg, timlo, siomay, bakpao, bakso bakar, sup, sate ker… ah aja kuwi pokoe. Bosen aku.”
            “Ya wis, sate ayam Ponorogo wae ya, munggah pangkat sithik, tak traktir,”
            Krungu tembung “tak traktir” ateges kuwi gratisan, aku langsung ngiyani tanpa mikir. Langsung wae aku sakloron aba sate rong porsi marang bakule. Ora suwe, pesenanku wis teka.
            “Aneh ya, bakul sate kok jajane sate,” alokku samba nyampur sate lan bumbu sate.
            “Ya beda lah. Iki kan sate mawa teges sing sakbenere. Haha”
            Aku seneng ndulu dheweke mangan telap-telep, kaya ora tau mangan wae bocah kuwi. Rambut kriwile nambahi lucu rupane. Anak juragan sate kere kuwi pancen kadhang nganyelke nanging krasa aneh yen ora kepethuk dheweke sedina wae. Ah ngapa ta aku iki, mbendina rak ya bebas ndulu dheweke saka jendhela? Aja-aja..
            Ah, age-age tak buak pikiran sing ngawur iku.
            “Kowe ngerti gak Ras? Wong tuaku dodolan sate kere, nanging anake jenenge Ningrat. Ana ningrat ing njerone kere. Hehe. Buktine, bapak ibuku bisa nyekolahke aku nganti pawiyatan luhur. Sesuatu banget ya?” critane karo niruke gaya ngomonge Syahrini.
            “Disukuri wae. Begja kowe nduwe wong tua sing nduwe kawigaten marang anake kaya bapak ibumu. Saiki sing penting, gek ndang dibayar satene, terus awake dhewe mulih. Kesel aku, meh ngaso,”
            Aku ngenteni dheweke mbayar sate. Ngapa kok suwe banget, kamangka wis ora antri. Ketoke ana samubarang sing ora dipengeni, kedadeyan. Rong menit banjure, dheweke ngampiri aku kanthi rupa kang aclum.
            “Ras, dhompetku ilang. Ketoke aku kecopetan. Hmm.. kowe nggawa dhuwit luwih ta?” ujare karo melas.
            Dhuh Gusti, niat arep digratisi malah dadi sing mbayari. Apa tumon? Iki ora sate kere, nanging sate sing bener-bener nggawe kere.

***
Cerkak
Share:

EWUH (Dimuat di Solopos dengan Judul MANTU, 15 Agustus 2013)



Bengi iki ing omahe Karto lagi umyeg. Marni teka saka Jakarta. Marni, anak wadon ontang-antinge sing wis suwe kerja dadi pembantu rumah tangga kuwi ujug-ujug mulih, kamangka biasane yen mulih ya pas ngarepke riyaya.
Jebulane Marni mulih kuwi karana arep ana priya sing ngelamar dheweke. Cah Jakarta kana. Mulane dheweke mulih kareben njaluk restu wong tuane.
“Apa awakmu wis yakin Nduk arep omah-omah? Gek karo cah kutha sisan, ora karo jaka desa kene wae to?” Karto sajak kuwatir.
“Nggih Pak, sampun manteb. Mas Heru niku tiyang sae kok. Insya Alloh mboten neka-neka senajan dheweke tiyang kutha,” Marni nyoba ngeyakinake bapake.
“Marni kuwi wis wayahe omah-omah lho pakne, kathik kerjane ya wis suwe, wis bisa nyukupi butuhe wong tua, dadi wong tua ya mbok ndhukung anake hlo,” Srinah, ibune Marni sajak ora sarujuk karo bojone.
“Lha rencanane meh kapan calon bojomu mrene?” takone Karto maranga anake.
“Seminggu malih pak,”
***
Tenan, let seminggu ana rombongan mobil saka Jakarta. Wis jan dadi gumune wong sak desa ngonokae. Lha kepriye, pancen sesawangan kaya ngono kuwi arang ditemoni ing desane Karto sing pancen mencil. Marni pancen beja, atase prawan ndesa bisa dilamar wong Jakarta, ngono panemune tangga teparone Karto.
Keluarga loro wis padha nemtokake tanggal akad nikah lan kapan ngundhuh mantune. Pokoe teknis acara dipasrahke pihak wong wadon, keluarga besan amung manut wae. Acara ngundhuh mantu bakal diadani awal sasi iki. Dadi ya wis ora suwe maneh.
Pak Jamal, calon besane Karto pamitan mulih ing Jakarta, bakalan rene maneh telung ndina sak durunge gawe.
“Pokoe kudu sing regeng lho pakne,” ujare Srinah miwiti rembug.
“Hla mbok sing prasaja wae to bune, sing penting kan nikahane to, wis ora usah aneh-aneh,” Karto sajak ora sarujuk marang panemune bojone.
“Piye to pakne iki, awake dhewe mung nduwe anak siji, wadon, gek calon besane awake dhewe iki pengusaha sukses ing Jakarta kana, ya apa ora isin yen nduwe gawene angger-anggeran?”
“Dhuwit saka endi to bune? Apa ora eman yen dhuwit sing diklumpukke mataun-taun entek mung dienggo ura-ura?” Karto sansaya getem-getem.
“Wis lah pakne, ora usah kuatir. Dhuwite Marni karo celengan mas-masanku kae wis cukup yen mung kanggo gawe. Sampeyan manut wae karo aku,”
“Sakarepmu lah bune, ning yen ana apa-apa aku emoh nanggung,” pangancame Karto
***
Pirang-pirang ndina iki Srinah katon umyeg dhewe. Kamangka Marni, sing atase calon manten wae malah ora kaya ngono. Pancen Srinah pengen nduwe gawe mantu sing amung sepisan kuwi digawe regeng. Pokoe ewuh sepisan iki kudu digedhe-gedheke.
Srinah pengen kabeh sing ana hubungane karo nduwe gawe mantu iki sarwa nomer siji, emoh sing ecek-ecek. Ya riase, ya deklite, pranata carane, grup campursarine, penyanyine ora mung siji loro, ananging papat. Pokoe kabeh sarwa sing berkualitas.
“Apa ya ora keladhuk to bune, penyanyi kok nganti papat, mbok loro wae rak ya wis cukup,” Karto nyaruwe bojone.
“Ora pakne, arang-arang wae ana hiburan kaya ngene ning ndesane awake dhewe. Iki kesempatan kanggo awake dhewe nggo meruhi tangga-tangga yen kene ya bisa nduwe gawe gedhen-gedhenan, ora dieceni wae minangka wong kere,” Srinah puguh karo panemune.
“Rak ya ora kudu kaya ngono to bune, pengen diajeni ora kudu ngaggo sarana ewuh gedhen-gedhen, isih akeh cara liya.”
“Wis lah pakne, sampeyan yen ora sarujuk meneng wae. Iki mligi dadi urusanku, manuta wae,” Srinah ujar ngono karo nglungani.
***
Wong sak desa wis padha ngerti yen Karto ameh mantu. Ora sak baen-baene mantu. Ketitik saka repote Srinah golek ubarampe mrana-mrene. Ing endi-endi perkara Srinah arep mantu tansah dadi pacelathon.
“Eh Yu, wingi kae Srinah golek gedhang ing omahku, jare arep nduwe gawe gedhen ngono, apa bener to yen Marni entuk bojo wong sugih?” takone Rusmi, bakul gedhang, marang Sayem, tangga cedhake Srinah.
“Iya bener, wingi kae aku melu ngewangi resik-resik omahe kok. Wis jan beja tenan kae Marni, mesti kabeh ongkos nduwe gawe ditanggung calon bojone,”
“Ning apa ya ora keladhuk to Yu, atase Srinah kae ya arep diomong sugih ya ora, kahanane ya biasa wae, apa ya ora meksa ngono?”
“Hush, wis lah ora usah ngrasani tangga, awake dhewe penting yen diakon rewang ya rewang. Ora usah ngurusi liyane,”
***
Marni dipingit ing njero omah, ora oleh metu-metu karo ibune. Saktemene dheweke ya bosen dikurung kaya manuk ngeneki, ning ya piye maneh, kat mbiyen dheweke ora bisa mbantah apa sing diomong simboke.
Sakjane karepe Marni ora sreg yen diewuhke gedhen-gedhen. Pengene ya sing prasaja wae. Arep nyaruwe simboke ora wani. Ora tega ngrusak kesenengane arep nduwe gawe mantu sing mung pisan kuwi. Nanging dheweke ya sumelang perkara wragad, apa ya cukup wragad kanggo dheweke mantenan? Wis mbuh lah, Marni melu mumet.
“Marni.. awakmu rak kepengen metu ta? Ayo metu karo simbok, kowe kudu perawatan ing salon ben tambah ayu yen mantenan,”
Marni kaget. Salon? Kat kapan simboke mudheng salon-salonan? Kawit cilik Marni ora nate diajak nyalon-nyalon ngonokui. Ya mudheng salon nalika dheweke kerja ing kutha. Ning yen karo simboke, jan ora nate.
“Lha kok salon-salonan to Mbok? Marni wis cukup ngrawat awak dhewe kok, ora usah aneh-aneh,”
“Wis, kowe ora usah mbantah. Saiki gek ndang salin klambi. Tak tunggoni, aja suwe-suwe, selak  ngantri,”
Marni amung bisa ngomong “nggih”.
***
“Wah Lik Karto krungu-krungu arep mantu, kok isih macul wae?” aloke Parjan, tangga sawahe Karto.
“Hlo, apa dupeh arep mantu terus penak-penakan ning omah, yo ora ngono banget to Jan. hla sing arep ngopeni sawahku sapa jal? ” semaure Karto sak keplasan.
“Hla tak kira ya wis dicukupi karo mantu, ngono Lik. Ujare kandha calon mantune sampeyan wong sugih ngono,”
Karto sajak kurang sreg karo omongane Parjan, yen arep nesu ya ora pantes. Mula dheweke nyoba sabar, nglandhungke ususe. Wis bola-bali pitakonan ngonokui mampir ning kupinge.
“Sing sugih rak ya calon mantuku, ora aku karo bojoku. Wis ya Jan, tak macul sik, mengko gak ndang rampung-rampung yen kakean ngomong,” Karto sajak mungkasi rembug.
***
Ngarepke nduwe gawe, kabeh ubarampe wis pepak. Srinah ya tetep katon sibuk mrana-mrene, manjeri grup campursari, kandhan-kandhan karo tangga-tangga. Wis kaya politikus ameh kampanye ngonokae.
Kadhangkala Karto isin dhewe nalika kandhan-kandhan utawa ulem ing tangga-tangga, Srinah tansah ngatonake pamere yen arep nduwe mantu wong Jakarta, mulane kudu diewuhke gedhen-gedhen.
“Mbok ora usah keladhuk ngono to bune, ulem sak perlune wae, ngisin-ngisini,” Karto wis jengkel banget karo simboke Marni iki.
“Pakne iki pancen ora mudheng gengsi, ah wis to sampeyan iki kawit mbiyen senengane ngritik wae,” Srinah nyauri bojone karo mentil kacang, mbesengut.
Ora krasa, dina kuwi teka. Ewuh gedhen-gedhen sing arang ing desa kuwi kelakon tenan. Temu mantene gayeng, manten loro katon bagus lan ayu, pancen wis dhasare ngono apa karana riase sing top tenan. Dhayohe mbayu mili, wis regeng tenan pokoe. Ora lali hiburan campursari gawe ramene desa, penyanyine papat ayu kinyis-kinyis tenan, gek kenes pisan. Ora mokal yen sing nonton akeh. Sebab hiburan kaya ngono arang banget ing desane Karto sing mencil kuwi. Obsesine Srinah wis kelakon, nduwe gawe mantu gedhen-gedhen.
***
Karto karo Srinah pandeng-pandengan. Srinah sansaya serba salah. Bingung ameh njlentrehke masalah iki karo bojone.
“Piye bune, wis katog anggonmu seneng-seneng?” ujare Karto miwiti rembug.
Srinah amung meneng. Praupane anclum.
“Mau Pak Kusni mrene maneh, jare utangmu durung kok bayar. Selawase urip, aku ora nate nduwe utang semono akehe lho bune, kajaba utang sing wajar-wajar wae kanggo nyukupi kebutuhan urip,”
“Aku ora ngira lho pak yen penyanyine kae njaluk dibayar satus ewu per lagu, gek lagu sing dinyanyike akeh sisan,”
“Aku rak wis ngomong to mbiyen, penyanyi ora usah papat-papatan, yen perlu ora usah nanggap campursari barang, dikandhani kok ngeyel. Yen ngeneki sing susah ya sapa? Arep adol bengkok warisan kae? Sansaya kere awake dhewe bune bune. Iki jenenge kegedhen empyak kurang cagak!”
Srinah nangis mbeguguk. Nyesel, nanging percuma. Kabeh wis kedadean. Arep ngomong Marni ya ora tega. Saiki bocahe wis bali nyang Jakarta karo bojone. Batine Srinah mbiyen, ora apa cucul duit akeh dhisik, mengko rak ya diijoli mantune sing sugih kuwi. Pranyata?
“Selamat siang,” ana wong uluk salam. Karto kaget, banjur marani pawongan mawa sragam: polisi.
“Apa benar ini rumah Pak Karto?”
“Nggih, wonten napa nggih Pak? Madosi sinten?,” Karto guneman saambi ngewel, pancen dheweke wedi banget karo sing jenenge polisi.
Polisi kuwi njlentrehke masalahe. Dadi dheweke lagi nggoleki buronan sing jenenge Heru. Heru kuwi pancen pawongan sing seneng apus-apus. Mligine karo prawan-prawan. Soale Heru kuwi penjahat sing gaweane ngedol wanita sing meh didadekke PSK utawa diedol menyang luar negeri, istilahe saiki woman trafficking.
Karto ora bisa kumecap maneh. Pikirane suwung. Srinah nggeblak ora eling purwa duksina. Marni? Embuh piye kabare.
***
Cerkak
Share:

SAUMPAMA KOWE BISA NGOMONG (Majalah PS, 15 Juni 2013)


Aku nesu-nesu nalika ora bisa nemokke buku sing tak goleki. Buku kuwi angel banget ditemokke amarga klebu buku sing tua, yaiku novel karangane James Heriot asesirah If Only They Could Talk. Kancaku ngomong yen novel kuwi bisa ditemokke ning perpustakaan kampus. Nanging nyatane, aku ora nemokke. Bukune lagi check-out alias lagi disilih wong.
Aku ngrasa frustasi wektu iku uga.
Aku mutuske nggoleki buku liya wektu, mungkin sesuk. Tak ajab muga-muga bukune wis dibalekke. Sirahku ngelu, aku pengen ndang mulih tinimbang dolan-dolan.
***
Perpustakaan dina iki jian rame banget. Akeh wong ing kene, sibuk karo urusane dhewe-dhewe. Aku isih ngenteni wong sing bakal mbalekke novel sing tak goleki. Ora sengaja, mripatku ngerti barang sing narik atiku,  digawa salah sijining cewek. Yuhu.. kuwi novel sing tak pengini!
“Ngapunten Mbak, novelipun sampun rampung diwaos?,” tak wani-wanike takon.
Cewek kuwi ora ngrespon, senajan kanggo mangsuli pitakonku
“Panjenengan sampun maos? Angsal kula sambut?” aku mbaleni pitakonku lan nembung novel kuwi.
Dheweke manthuk. Buku kuwi diwenehke aku banjur ninggalke aku dhewekan. Aku seneng banget oleh buku kuwi. Nanging aku rada sebel karo cewek mau. Hla ya ngapa dheweke ora gelem ngomong? Sepira ta apike swarane nganti wegah ngomong? Pancen sombong tenan.
Aku gething banget karo cewek iku senajan lagi pisan ketemu.
***
Akhire aku bisa ngrampungke tugas nganalisis novel. Aku ora seneng karo literature, utamane analisis. Huft.. jan tugas sing medeni tenan kok.
Nanging iku wis dadi konsekuensiku njupuk jurusan Bahasa Inggris.
Senajan aku ora seneng analisis, aku seneng novele. Gambarane Edensor, salah sijine desa ing Derbyshire, Inggris, nggawe aku gumun. Edensor kuwi desa paling cedhak saka Chatsworth House lan sabagean gedhe wilayahe mlebu wewengkon Dukes of Devonshire. Aku kesengsem banget karo wit-witane sing apik, bukit-bukit, kembang, lan kewane sing nengsemake. Kapan ya aku bisa rana? Amung ngimpi, mesthi wae.
Aku nemokke sak lembar kertas tekukan, ning tengah kaca novel. Hei, tibake geguritan.
Serpihan Swaraku
Iki amung seratan
Saka kenya kang sarwa dhewekan
Angel memitran
Saben parak esuk
Jago-jago padha kluruk
Aku amung bisa ndhingkluk
Ing wit-witan, akeh manuk, sajak sayuk
Sapa sing bisa dak ajak kojah?
Ya amung karo Gusti kang paring amanah

Awakku krasa kaku sabubare maca apa sing ning tanganku. Geguritane kuwi mak jleb banget. Mesti sing nggawe geguritan iki nulise nganggo perasaan sing jero banget. Humaira, pitung aksara sing katulis ing akhir geguritan kuwi. Mesti iki jeneng penggurite.
***
Aku kepethuk cewek wingi nalika aku arep mbalekke buku sing tak silih ning rak perpustakaan. Dheweke katon bingung. Jarke wae lah. Ora tak gagas.
Tanpa tak kira sakdurunge, ana tangan sing nyandhak pundakku. Aku kaget. Tibake cewek kuwi. Aduh, pengin apa sih jan-jane ki?
Dheweke nduding buku sing tak gawa, nggremeng ora jelas. Aku ora mudheng karepe. Dheweke nduding buku iki maneh karo nduding awake dhewe.
“Sampeyan pengen iki to?” takonku.
Dheweke manthuk. Buku kuwi tak wenehke. Langsung wae dibuka cepet-cepet kaca per kaca, katone lagi nggoleki samubarang sing ilang. Dheweke katon kuciwa nalika ora nemokke apa sing digoleki.
Kayake aku ngerti apa sing digoleki cewek kuwi.
“Apa iki duwekke sampeyan?” aku takon sinambi meruhke selembar kertas marang dheweke. “Aku nemu iki ning tengah kaca buku iku, ngomong-ngomong, geguritane apik,”
Dhewekke mesem karo nggremeng, “Humm…,”
“Aku ngerti jenenge sampeyan kuwi Humaira, iya to?”
“Humm…,”
“Iya, iya aku ngerti. Ora usah sampeyan omongi maneh, aku ngerti jenenge sampeyan ‘Mbak Hum’, sampeyan bisa gak ngomong sing jelas timbang nggremeng kaya ngono?”
Aku nesu amarga dheweke ora nate ngomong karo aku. Apa suarane kaya suara gagak apa piye?
Cewek kuwi mbukak bukune dhewe, nulis ukara terus diweruhke aku.
“AKU ORA BISA NGOMONG NORMAL MAS, AKU IKI BISU-TULI,”
Aku kaget, syok. Kuwi wangsulan sing ora tak karepke. Pambijiku yen dheweke kuwi sombong lan nganyelke ora bener babar blas. Aku salah.
Dhewekke mbrebes mili. Aku bingung kudu piye.
***
Aku ketemu ceweke maneh esuke, bubar insiden wingi kuwi aku pengen njaluk ngapura. Bejane aku bisa nemokke dheweke ing perpustakaan kaya biasane.
“Eh… sorry Hum, aku Firman, aku gak maksud nggawe sampeyan gak penak ati.. aku amung….,” aku ora bisa ngomong maneh.
“Gak masalah, gak sah ngerasa salah ngono, Mas J,” dheweke nulis kuwi karo mesem.
“Sampeyan wong apik Hum, Alloh nebengi sampeyan saka tembung-tembung sing ora apik, suara-suara sing elek. Panjenengane tresna sampeyan nganggo cara-Ne dhewe,” amung iki sing bisa tak ucapke.
Humaira… saumpama kowe bisa ngomong…
***
Cerkak
Share:
Langganan: Postingan (Atom)